Van alle onderdelen in je opstelling is de molen degene die je smaak het sterkst bepaalt en die het minst vaak wordt schoongemaakt. Dat is een ongelukkige combinatie, want in de maalkamer blijft altijd een laagje fijn poeder en koffieolie achter. Die olie wordt ranzig, en ranzige olie meng je bij elke maalbeurt door je verse bonen.
Het venijnige is dat het sluipt. Je merkt het niet van dag tot dag, alleen dat je koffie de laatste tijd wat doffer smaakt en je niet weet waarom. Tot je ‘m schoonmaakt.
Hoe vaak
Een snelle beurt hoort bij het wisselen van bonen: leeg de trechter, maal het restje weg zodat de vorige soort eruit is, en borstel de uitworp schoon. Dat kost een minuut en voorkomt dat je nieuwe zak de smaak van de vorige meekrijgt.
Een grondige beurt, met de maalschijven eruit, hoort ongeveer elke vijftien tot twintig kilo bonen, of eens per twee tot drie maanden bij normaal huishoudelijk gebruik. Maal je donkere, olieachtige bonen, dan mag dat vaker: die zetten meer aan.
De grondige beurt
Trek de stekker eruit. Leeg de trechter en maal leeg. Haal de bovenste maalschijf eruit (bij de meeste molens is dat een kwartslag draaien of een paar schroeven) en borstel beide schijven en de maalkamer uit met een stijve, droge borstel. Een stofzuiger op de laagste stand helpt, en een tandenstoker voor de randen.
Droog werken, altijd. Water in een maalkamer betekent roest op je schijven en klontering van het restpoeder. Alleen als de schijven echt plakkerig zijn mag je ze los afnemen met een doekje en alcohol, en dan volledig laten drogen voor je ze terugzet.
Let bij het terugzetten op je afstelling: bij veel molens verlies je je maalgraadinstelling als je de schijven eruit haalt. Noteer waar je stond voordat je begint, en reken erop dat je daarna opnieuw moet dialen.
Reinigingsgranulaat
Er bestaan korrels van voedselveilig materiaal die je door de molen haalt om olie op te nemen. Handig als je niet uit elkaar wilt halen, en zeker geen slechte gewoonte tussen de grondige beurten door. Ze vervangen die beurt alleen niet: wat vastzit aan de rand van de kamer krijgen ze er niet uit.
Ingebouwde molens
Zit je molen in de machine, zoals bij de Sage-modellen, dan is de toegang beperkter maar het principe hetzelfde. Volg de demontage in de handleiding, want er zitten vaak veiligheidsschakelaars in die je niet wilt forceren. Het bijvullen van de trechter met kleine hoeveelheden is hier bovendien in je voordeel: minder voorraad in de molen betekent minder olie die staat te wachten.
Over molens reinigen
Mag ik mijn maalschijven met water schoonmaken?
Nee. Stalen maalschijven roesten, en achtergebleven poeder klontert. Werk droog met een borstel; alleen bij hardnekkig plakkerige schijven kun je ze los afnemen met alcohol en volledig laten drogen.
Hoe weet ik of mijn maalschijven versleten zijn?
Aan een maalgraad die steeds fijner moet voor hetzelfde resultaat, meer klontering, en een maalbeeld dat ongelijkmatiger wordt. Bij huishoudelijk gebruik gaan stalen schijven honderden kilo’s mee, dus dat duurt jaren.
Moet ik mijn maalgraad opnieuw instellen na het reinigen?
Waarschijnlijk wel. Bij veel molens verlies je de afstelling zodra je de bovenste schijf eruit haalt. Noteer je uitgangspunt voordat je begint en reken op een paar shots om terug te dialen.
Werkt reinigingsgranulaat echt?
Voor het opnemen van losse olie wel, en het is een prima tussenoplossing. Maar het komt niet bij de randen en hoeken van de maalkamer, dus het vervangt het uit elkaar halen niet.
