Backflushen is water onder druk de verkeerde kant op door je zetgroep sturen, zodat koffieolie en gemalen resten uit de douchekop en de klep gespoeld worden. Het is de goedkoopste manier om je machine schoon en je espresso zuiver te houden, en tegelijk de handeling waar de meeste verwarring over bestaat, omdat lang niet elke machine ‘m kan uitvoeren.
Eerst: kan jouw machine het?
Backflushen werkt alleen bij machines met een driewegklep. Die klep laat na het zetten de druk uit de groep ontsnappen, en juist dat maakt het mogelijk om water met kracht terug te sturen. Zonder die klep heeft het geen zin en kun je in het ergste geval je pomp belasten.
Er zijn twee makkelijke tests. Zat er een blindfilter bij je machine (een filterbakje zonder gaatjes), dan is de machine ervoor ontworpen. En luister na het zetten: hoor je een korte sis en loopt er wat water in de lekbak, dan heb je een driewegklep.
In de praktijk betekent dit dat vrijwel alle E61-machines het kunnen: Rocket, ECM, Profitec, Bezzera, Quickmill. De Rancilio Silvia ook. Instapmachines en hendelmachines meestal niet, en die hoeven het dus ook niet.
Dagelijks met water, wekelijks met reiniger
De dagelijkse variant kost je een halve minuut: blindfilter in de portafilter, in de groep klikken, pomp een paar seconden aanzetten, laten ontladen, en dat vijf keer herhalen. Alleen water. Dit spoelt de losse resten van die dag weg.
De wekelijkse variant is dezelfde handeling met een afgestreken maatschepje reinigingspoeder in het blindfilter, en die duurt zo’n vijf minuten. Na afloop spoel je minstens vijf keer na met alleen water, en trek je nog één shot die je weggooit. Reinigingsmiddel dat achterblijft proef je onmiskenbaar: zeepachtig en bitter.
Gebruik het juiste middel
Reinigingspoeder voor espressomachines is alkalisch en breekt koffieolie af. Dat is iets heel anders dan ontkalker, die zuur is en kalk oplost. De twee zijn niet uitwisselbaar: ontkalker in je blindfilter doet niets aan olie, en reinigingspoeder in je reservoir doet niets aan kalk.
Afwasmiddel is geen alternatief. Het schuimt te veel, spoelt slecht uit en laat een film achter die je in elke volgende shot terugproeft.
Wat je nog meer meeneemt
Maak van het wekelijkse moment gelijk een kleine ronde: haal de douchekop los als dat kan en borstel de rand van de groep schoon, laat je portafilter en filterbakjes een half uur weken in warm water met wat reinigingspoeder, en neem je lekbak mee. Dat is de plek waar het snelst vies wordt en waar je het minst vaak kijkt.
Over backflushen
Mijn machine heeft geen blindfilter. Moet ik er een kopen?
Alleen als je machine een driewegklep heeft. Test dat eerst met de sis-en-lekbak-methode. Heb je geen driewegklep, dan is backflushen niet aan de orde en volstaat het schoonmaken van de douchekop.
Kan ik te vaak backflushen?
Dagelijks met alleen water is prima en juist aan te raden. Met reiniger wekelijks is genoeg; vaker belast je pakkingen zonder dat het iets toevoegt.
Hoeveel reinigingspoeder gebruik ik?
Een afgestreken maatschepje, of ongeveer wat op de verpakking staat. Meer werkt niet beter en maakt naspoelen alleen lastiger. Onderdoseren is hier veiliger dan overdoseren.
Waarom smaakt mijn koffie raar na het backflushen?
Vrijwel altijd omdat er reinigingsmiddel is achtergebleven. Spoel nog een paar keer door met schoon water en gooi een shot weg. Als het daarna nog blijft, herhaal je de spoelronde.
